Hinduizm

Kim był założyciel Hinduizmu?
Hinduizm nie miał założyciela. Ewoluował bowiem z Wedyzmu i wchłaniał nauki m.in. Buddyjskie i Dżinijskie (k. 1; str. 13). Zgodnie z literaturą, Manu był mitycznym praojcem ludzi, uratowanym przez boga Wisznu przed wodami potopu. Można więc powiedzieć, że Manu zapoczątkował historię Hinduizmu (k. 2; str. 70-71). Wprawdzie Hinduizm nie został założony, jednak zgodnie z legendą istnieje siedmiu ryszim, nazywanych nauczycielami ludzkości, którym zostały objawione Wedy (k. 4; str. 42).
Miejsce, czas i okoliczności rozpoczęcia wyznawania Hinduizmu
Literatura Wedyjska powstała w latach 1500-800 p.n.e. w Indiach (k. 3; str. 13). Wedy, tłumaczone jako wiedza, czy święte nauki, według Hindusów są pochodzenia boskiego. Za okoliczności rozpoczęcia wyznawania Hinduizmu można więc uznać objawienie świętych nauk (k. 4; str. 42).
Ilu jest bogów w Hinduizmie?
Obliczono w starożytności, że bogów w Hinduizmie jest 330 milionów, niemniej dominują trzej bogowie. Brahma według wyznawców Hinduizmu jest stwórcą i opiekunem świata. Wisznu pełni rolę wyzwoliciela ludu i odnowiciela prawdziwych zasad. Śiwa jest niszczycielem (k. 3; str. 14). Brahma jest postacią o czterech obliczach, które patrzą w cztery strony świata, a w czterech rękach trzyma cztery Wedy. Wisznu wywodzi się z bóstwa słońca. Imię bóstwa pochodzi od słowa „działać”. Jest stróżem dharmy – wiecznego prawa. Wisznu wyróżnia się tym, że zstępuje na ziemię jako awatar, pod postacią zwierzęcia lub inną, kiedy ludzkość jest bliska zagubienia dharmy. Jednym z awatarów Wisznu, jest szczególnie czczony przez Hindusów Kryszna. Imię Kryszna, oznacza „ciemny”, a przedstawia się go jako młodego mężczyznę z fletem, otoczonego dziewczętami. Śiwa jest niszczycielem iluzji. Hinduizm opiera się na reinkarnacji, dlatego potrzebna jest postać, która niszczy to co przemija, aby w to miejsce mogło powstać coś nowego. Śiwa niszczy też przywiązanie człowieka do złudnego świata zmysłów, dzięki czemu możliwe jest poznanie absolutu, a także osiągnięcie mokszy (k. 4; str. 22-30).
Jak wygląda życie po śmierci?
W Hinduizmie istnieje pojęcie nieba i piekła, do których trafia się po śmierci. Jednak są to jedynie tymczasowe miejsca przebywania, przed przyjęciem kolejnego wcielenia (k. 3; str. 15). Ostatecznym i absolutnym celem Hindusa, który ma duchowe dążenia jest Moksza, czyli wyzwolenie się z kręgu reinkarnacji i zjednoczenie z rzeczywistością ostateczną. Nirwana natomiast jest wygaśnięciem, czyli zaprzestaniem istnienia w tym świecie, pojmowanym jako iluzja. (k. 4; str. 14).
Jak zasłużyć na nagrodę?
Hindus dąży do oświecenia, czyli odkrycia boga w sobie. Stan oświecenia można osiągnąć poprzez przełamanie ciała i umysłu za pomocą jogi (k. 3; str. 14). Życie hinduisty wypełnione jest rytuałami i ceremoniami, czyli postem, umartwianiem się, stosowaniem się do złożonych ślubów, a przede wszystkim medytacją. Celem tych praktyk jest oczyszczenie serca i zdobywanie dobrej karmy (k. 1; str. 25). Karma, to bilans uczynków, który ma bezpośredni wpływ na kolejne wcielenie. Poglądy na zbawienie są różnie. Sekty wisznuickie i sziwaickie twierdzą, że zbawienie zdobywa się poprzez przywiązanie do boga, który okazuje łaskę wyzwolenia. Systemy filozoficzne uważają, że zbawienie zdobywa się uczynkami, a więc dobrą karmą (k. 1; str. 14).
Do czego zobowiązany jest wyznawca Hinduizmu?
Hindus ma w życiu jeden główny cel. Jego dążeniem jest osiągnięcie możliwie największego szczęścia. Osiągnięcie szczęścia możliwe jest na trzy sposoby. Dbanie o przyjemności i zaspokajanie zmysłów. Czynienie dobra, czyli gromadzenie dharmy. Dążenie do zdobywania tego, co pożyteczne, jak bogactwo czy wiedza. Modlitwa jest dla Hindusa sprawą indywidualną, a wspólnych zgromadzeń nie praktykuje się. Każdy może samodzielnie czcić swoich bogów, poprzez modlitwę, śpiewy czy recytację świętych formuł (k. 3; str. 15).
Jakie nastawienie ma bóg do wyznawcy?
Śiwa to istota bosko-demoniczna, która z jednej strony chroni ludzi przed zagładą, z drugiej strony wpada w szał i powoduje zniszczenie (k. 2; str. 105). Awatar Wisznu, Kryszna, przebywając na ziemi był ludziom życzliwy. Kryszna, otrzymał przydomek „Hari” od pasterek, które uwodził. Jako mały chłopiec lubił płatać ludziom figle, a także dokonywał cudów. W miłości Kryszny do Radhy (jednej z pasterek) upatruje się symbol czystej miłości boga do duszy ludzkiej (k. 2; str. 172-173).
Jak można porozumiewać się z bogiem?
Codzienne modlitwy „Puja” odbywają się przy ołtarzach domowych, przyulicznych kaplicach, a także w świątyniach. Hinduista oprócz modlitw, może porozumiewać się ze swoim bogiem śpiewaniem hymnów pochwalnych, czy poprzez recytację świętych formuł, wraz ze składaniem ofiar z kwiatów i owoców. Rolą kapłanów w Puja, jest budzenie wizerunków bogów, mycie ich, ubieranie i karmienie. Tak przygotowane bóstwa kapłani noszą w procesji (k. 3; str. 15).
Czy Hinduizm ma spisane normy?
Najważniejsza literatura Hinduizmu to Wedy. Nie są to księgi święte, ale utwory powstałe w różnym czasie, podzielone na cztery części. Rigweda to hymny do bogów, Samaweda to pieśni liturgiczne, Jadżurweda to formuły przy składaniu ofiar, Atharwaweda to zaklęcia magiczne.
Dodatkowo spisane są również Brahmany, czyli teksty liturgiczne, a także Upaniszad, czyli traktaty filozoficzne. Weda jest traktowana przez hindusów jako objawienie.
Obecnie Weda nie stanowi już źródła nauczania religijnego. Zamiast tego, hindusi kierują się tradycją, spisaną przez świętych Wjasa, Walmiki oraz Manu. Na tradycję składają się dwa wielkie eposy: Mahabharata i Ramajana (k. 1; str. 16-17).
Jaki jest stosunek Hinduizmu do samobójstwa, aborcji, homoseksualizmu, czarów?
Samobójstwo – Odebranie sobie życia jest nieakceptowalne. Niektóre pisma twierdzą, że samobójcy kończą jako duchy błąkające się po ziemi (wikipedia).
Aborcja – Klasyczne teksty Hinduskie, potępiają aborcję. Niemniej w praktyce, w Indiach aborcja jest dokonywana, zwłaszcza na dziewczynkach, które wstyd rodzić (wikipedia).
Homoseksualizm – Hinduizm wyraża się pozytywnie na temat homoseksualizmu. Święta księga Rigwenda pisze, że natura polega na perwersji, a co wydaje się nienaturalne, jest naturalne (wikipedia).
Czary – Atharwaweda, jedna ze świętych ksiąg Hinduizmu, to zaklęcia magiczne (k. 1; str. 16).
Rola kobiety i jej wartość w Hinduizmie
Hinduizm charakteryzuje się preferencją dzieci płci męskiej. Dziewczynki są bezwartościowe, gdyż kiedy dorosną, nie pomogą wyżywić rodziny, nie zaopiekują się starymi rodzicami, dlatego ich wychowywanie to bezzwrotna inwestycja, gdyż wyjście za mąż oznacza całkowite zerwanie więzów rodzinnych. Wydanie córki za mąż oznacza przygotowanie posagu, który zadłuża rodzinę na wiele lat. Tradycja jest sprawą honorową, dziewczynka jest więc przekleństwem dla rodziny. Posag początkowo miał być kwotą symboliczną, jednak z czasem jego wartość stała się nie do udźwignięcia dla większości rodzin. Córka więc zagraża przetrwaniu rodziny, dlatego wielu rodziców woli przy jej narodzinach pozbyć się kłopotu i morduje dziecko (k. 5; str. 12).
Czym wyróżnia się Hinduizm spośród innych religii?
Hinduizm wyróżnia się systemem kastowym, dzielącym społeczeństwo na kapłanów, wojowników, handlarzy i robotników. Prastary system formalnie już nie istnieje, zniesiony w konstytucji Republiki Indii. Jednak w umysłach ludzi, system kastowy funkcjonuje, bez żadnych zakłóceń.
Przynależność do kasty jest dożywotnia i wynika z zasług z poprzedniego wcielenia. Cztery kasty tworzą hierarchię społeczną, poza którą żyją najbiedniejsi ludzie „niedotykalni”. Kodeks Manu zabrania zawierania małżeństw pomiędzy przedstawicielami różnych kast. Utrata przynależności do hierarchii kastowej oznacza potępienie i wykluczenie ze społeczeństwa.
Pierwszą kastą są bramini, sprawujący przede wszystkim urząd kapłański, ale również najwyższe urzędy państwowe, lub wysoką pozycję w gospodarce. Drugi poziom w hierarchii stanowi kasta kszatrijów, wojowników. Należy do nich obrona prawa i ochrona słabych. Trzeci stopień stanowi kasta wajśjów, których zadaniem jest zaopatrywanie ludności w pożywienie i inne dobra. To klasa średnia indyjskiego środowiska. Czwartą kastą Hinduskiego porządku są śudrowie. Karma przedstawicieli tej klasy nakazuje im służyć tym, którzy należą do kasty wyższej. Śudrowie to niewykwalifikowani robotnicy, służący, pasterze, a czasami pracownicy niższej klasy zawodów (k. 4; str. 60-65).

Bibliografia:

k. 1 – Andrzej Szyszko-Bohusz: Hinduizm, buddyzm, islam. Wrocław, 1990. ISBN 83-04-03162-0
k. 2 – Andrzej Tokarczyk: Hinduizm. Warszawa, 1986. ISBN 83-03-01611-3
k. 3 – Philip H. Lochhaas: Co to są Religie Wschodu. Bielsko – Biała, 1995. ISBN 83-85970-16-9
k. 4 – Herbert Ellinger: Hinduizm. Kraków, 1997. ISBN 83-7006-407-8
k. 5 – Paulina Wilk: Lalki w ogniu. Warszawa, 2012. ISBN 978-83-7705-248-8

Mapa wyznawania Hinduizmu

© 2020 MARLENA I DANIEL DĄBROWSCY