Prywatny ośrodek leczenia uzależnień

Prywatny ośrodek leczenia uzależnień

Badając teorie powstania uzależnień można spojrzeć na problem dwutorowo. Pierwsze podejście to skutki neurobiologiczne, skupiające się wokół zmian w organizmie człowieka. Drugie to podejście psychologiczne, które za cel stawia sobie zdiagnozowanie różnic indywidualnych oraz zaburzeń w modelach behawioralnych. Aspektem trzecim i swoistą konsekwencją jest analiza społeczno-kulturalna, która ma na celu wyodrębnienie warunków sprzyjających rozwojowi uzależnienia. Nasz ośrodek leczenia uzależnień w mieście Poznań łączy w terapii elementy każdej z tych diagnoz.

Ośrodek leczenia uzależnień i jego rola w pokonaniu nałogu

Organem w dużej mierze odpowiedzialnym za powstawanie uzależnienia jest mózg. O tym jak dokładnie działa  mózg alkoholika pisaliśmy szerzej w artykule dotyczącym objawów towarzyszących odstawieniu alkoholu. Cały proces opiera się wpierw na działaniu układu dopaminergicznego związanego z popędem, przygotowuje on organizm na przyjęcie nagrody i uruchamia stan podekscytowania. Kolejnym krokiem jest aktywność w układzie opioidowym, który wiąże się z nasyceniem, odprężeniem i błogostanem. Ośrodki leczenia uzależnień, jak nasz w mieście Poznań, mają na celu pomoc w uświadomieniu sobie fałszywości tych mechanizmów. Pacjent musi w wyniku terapii nauczyć się rozpoznawać i chłodno oceniać to co faktycznie jest dla niego nagrodą od iluzji jaką daje spożywanie alkoholu oraz ogólnie uleganie nałogom. 

Rola czynników biologicznych w uzależnieniu a terapia

Zadaniem osób pracujących w prywatnych ośrodkach leczenia uzależnień jest zapewnienie pacjenta o tym, że fakt jego wychowania w rodzinie dysfunkcyjnej nie jest okolicznością przekreślającą możliwość życia w abstynencji. Faktycznie badania wykazują, że osoby wychowujące się w rodzinie, w której obecny jest alkohol i substancje psychoaktywne są mocniej podatne na zażywanie ich w przyszłości. Zwłaszcza, że łatwy dostęp skłania do próbowania ich w wieku młodzieńczym. Okolicznością szczególnie niesprzyjającą są wspólne próby odurzania się wśród rodzeństwa. Naukowcy nie są jednak w stanie dokładnie rozdzielić tutaj czynnika genetycznego od środowiskowego. Czynnik genetyczny jest ważny, co wykazują zależności w rodzinach adopcyjnych, ale nie jest determinujący. 

Teorie psychologiczne w leczeniu uzależnień

Psychika osoby uzależnionej skupia się w całości wokół nałogu. Behawiorystyczne modele opisują zachowania, które można bezpośrednio obserwować. Osoba przyjmuje kolejne dawki, podaje je sobie samodzielnie, mimo tego że zdaje sobie sprawę z całego wachlarza negatywnych skutków. Organizm w wyniku procesu poznawczego uczy się a następnie podtrzymuje zachowania nałogowe. Dodatkowo nawyk zostaje sparowany z konkretnymi sytuacjami i stanami emocjonalnymi. W konsekwencji prowadzi to do niemal nieskończonej liczby bodźców, które mogą generować chęć sięgnięcia po substancję. Mogą do nich należeć: zapach, osoba, pora dnia, poczucie zagubienia czy rozdrażnienia. 

Z punktu widzenia poznawczego ważna jest samoregulacja. Osoba sama podejmuje (początkowo) świadomą decyzję o tym, że chce zmienić sposób swojego zachowania. Musi podjąć w kierunku tego konkretne, wcześniej zaplanowane działania. I znów, rolą terapii jest odwrócenie tego procesu i kierowanie do podjęcia decyzji o zaniechaniu zamiast przyjęciu. 

Prywatny ośrodek odwykowy zwykle ma do dyspozycji więcej narzędzi pomagających w indywidualnym podejściu do pacjenta. Również zasoby kadrowe oraz dostępność terminów może okazać się konkurencyjna w stosunku do ośrodków publicznych.

Życie po odwyku a czynniki środowiskowe

Nie ma wątpliwości co do tego, że czynniki społeczno-kulturowe mają ogromne znaczenie w postawaniu uzależnienia.  Już jakość pierwszych doświadczeń związanych ze spożywaniem substancji jest zależna od warunków domowych lub środowiska rówieśniczego. Zazwyczaj już we wczesnej młodości, na podstawie obserwacji otoczenia, wytwarza się opinia i podejście osoby do środków psychoaktywnych. Nie da się też ukryć, że ludzie żyjący w gorszych warunkach społeczno-ekonomicznych są bardziej narażeni na używanie alkoholu jako środka na ból i zapomnienie o kłopotach. 

Niemniej, również niektóre zawody są w pewnym sensie skazane, na uczestnictwo w spotkaniach czy negocjacjach, na których pojawia się alkohol. Bardzo często interesy załatwia się poza biurem podczas wyjść, bankietów, kolacji. Nasza kultura spotkań w dużej mierze opiera się na kulturze picia i traktuje mocno liberalnie upijanie się. Osoba decydująca się na terapię w ośrodku odwykowym musi zdawać sobie sprawę, że po powrocie do swoich obowiązków, znów zostanie postawiona przed zdarzeniem, któremu towarzyszyć będzie przedmiot jej nałogu. Dlatego też w niektórych przypadkach wyjście z choroby wymaga kompletnego przeorganizowania swojego życia, włącznie ze zmianą pracy, znajomych, miejsca zamieszkania. Zadaniem terapeuty jest przygotowanie pacjenta na taką ewentualność.

© 2021 MARLENA I DANIEL DĄBROWSCY