Terapia antyalkoholowa

Terapia antyalkoholowa

Jedna z teorii uzależnień oparta jest na pojęciu neuroadaptacji. Są to zmiany w mózgu, zachodzące na skutek długotrwałego zażywania określonej substancji, których celem jest przeciwstawienie się negatywnym skutkom. Regularne karmienie mózgu określonym związkiem chemicznym pozwoli mu wytworzyć procesy, mające na celu wytworzenie mechanizmu obronnego. W wyniku tego, po odstawieniu, homeostaza mózgu ulega zaburzeniu. Neuroadaptacja tłumaczy wytwarzanie się bodźców stresowych na skutek odstawienia, które bezpośrednio prowadzą do nawrotów, ponieważ to powrót do nałogu jest najprostszą możliwością pozbycia się przykrego stanu. Terapia odwykowa ma na celu próbę redukcji podatności na te mechanizmy.

Teorie osobowościowe w terapii dla alkoholika

Terapia dla alkoholika może okazać się szczególnie trudna i wymagająca jeśli dużą rolę w nałogu mają charakterystyki zawarte w teoriach osobowościowych. Dla niektórych osób nadużywanie substancji jest elementem kreacji wizerunkowej, żyją one często w zaprzeczeniu, zapewniając otoczenie że ich nadużywanie nie jest problemem, ale wyborem. W przypadku wysokiej wartości neurotyczności natomiast, osoba identyfikuje stany zmiany świadomości z naturalnymi dla siebie zmianami stanów emocjonalnych. Osoby takie mogą dążyć celowo do zmiany swojego obecnego stanu na inny, nawet jeśli kojarzy się ze smutkiem, po to by ta zmiana po prostu nastąpiła. Podobny efekt można zaobserwować u osób uzależnionych od silnych emocji i doświadczania mocnych, zmiennych wrażeń.

Różnica między nadużywaniem a uzależnieniem

Zespół uzależnienia od alkoholu często jest chorobą współistniejącą z zaburzeniami lękowymi i depresyjnymi. Pacjentami, którym przyda się terapia uzależnień, jaką świadczymy w mieście Poznań to jednak nie tylko nałogowcy w jakiś sposób dysfunkcyjni. Osoba nadużywająca alkoholu nie musi być osobą od niego uzależnioną. U osób nadużywających rozwija się duża tolerancja na substancję, która wymaga wypicia większej dawki w celu pozyskania pożądanego efektu. Wynikiem tego jest sytuacja, w której jeśli pacjent zacznie pić ma problemy z powiedzeniem sobie stop. Na co dzień nie odczuwa jednak naglącego przymusu picia. Mechanizmy kontroli można wypracować biorąc udział terapiach grupowych i należąc do grup wsparcia.

U osoby uzależnionej zdobywanie, przyjmowanie i regeneracja po piciu zajmuje nieproporcjonalnie dużo czasu. Przy okazji odczuwa ona mocny przymus podtrzymywania stanu upojenia, bądź przyjęcia dawki alkoholu w momencie wystąpienia określonego bodźca. Chory jest świadomy tego jaki wpływ ma alkohol na jego życie, odczuwa mocne zmiany nastroju oparte na przeplatającym się poczuciu winy i stanach podniecenia.

Rola oceny w terapii

Pierwszym krokiem w skutecznej terapii alkoholowej jest przeprowadzenie oceny. Terapeuta prowadzi wywiad, w którym pyta o ilości przyjmowanej substancji oraz wynikających z tego skutków społecznych. Ocenie podlegają również zmiany na polu zdrowotnym. Alkoholika poddaje się badaniu klinicznemu, kontroli markerów biochemicznych i rozpoznaniu objawów somatycznych. Ważne jest znalezienie odpowiedzi na pytanie czy u pacjenta występują uszkodzenia mózgu. Schorzenia te, szczególnie we wczesnym stadium są trudne do wykrycia. Ocena ma na celu zawiązanie porozumienia między pacjentem a terapeutą oraz zobrazowanie choremu w jakim dokładnie stanie się znajduje; prowadzi ona bezpośrednio do:

  • odpowiedzi na pytanie, dlaczego pacjent kontynuuje przyjmowanie substancji, której szkodliwość ma świadomość;
  • znalezienie wszystkich współistniejących zaburzeń i problemów, ocenę dotychczasowych szkód;
  • wyróżnienie obszarów do interwencji, wyznaczenie celów i programu;
  • określenie punktu odniesienia wobec, którego możliwe będzie mierzenie pozytywnych efektów terapii;

Czym jest ciężkość uzależnienia i skuteczność

W doborze metod dla terapii ważne jest określenie ciężkości uzależnienia. Stosuje się w tym celu dedykowane skale m.in. Sevenity of Alcohol Dependence Questionnaire, które odpowiedniej ilości punktów przypisują czy zależność należy do lekkich czy też ciężkich. Kwestionariusze koncentrują się zarówno na fizycznych jak i psychicznych aspektach nałogu. 

Równie istotne jest określenie się pacjenta co do jego poczucia własnej skuteczności. Termin ten odpowiada przeświadczeniu danej osoby co do tego, jaka jest jej gotowość do picia umiarkowanego. Należy tutaj nadmienić, że nie zawsze terapia ma na celu całkowite wyeliminowanie alkoholu z życia chorego. U niektórych osób problem leży wyłącznie w nadużyciach i braku umiarkowania, dla nich terapia ma na celu wypracowanie odpowiedniej postawy do picia. 

Udział rodziny w terapii alkoholowej

Czynniki rodzinne mogą znacznie wpłynąć na wynik terapii oraz stopień współpracy chorego z lekarzem. Jeśli bliscy chcą się zaangażować w rehabilitację, chory ma większe szanse zarówno na powrót do zdrowia jak i mniejsze prawdopodobieństwo nawrotu. Można dołączyć do leczenia odwykowego terapię dla par. Należy jednak być świadomym, że nie wszyscy chcą czynnie uczestniczyć w leczeniu i nie należy ich za to winić. Szczególnie jeśli w okresie picia chory dopuszczał się znieważeń, przemocy, nadużyć, znacznej manipulacji i obniżenia stopy życiowej domowników. 

© 2021 MARLENA I DANIEL DĄBROWSCY